Historia: Dubstep (Infografika: Jarek Jaz i Dominik Bułka)


Historia: Dubstep

Na podstawie audycji „History of dubstep” by Benji B at BBC1, „The Independent”, „The Guardian”, Discogs i wiedzy ogólnej. Jarek Jaz.

Zobacz też: Historia polskiego rapu

Dubstep: Brzmienie z 2002 roku

Historia: Dubstep (infografika). Historia dubstepu w postaci infografiki, spisana przez dziennikarza Jarka Jaza i narysowana przez Dominika Bułkę.

2002

Nazwa dubstep po raz pierwszy użyta została przez promotorów z Ammunition Promotions do opisania nowego brzmienia muzyki wydawanej przez ich wytwórnię Tempa i granej pioniersko przez londyńskich didżejów na imprezach Forward>>. Do powszedniego obiegu weszła w 2002 roku, po tym jak na okładce wykorzystał ją magazyn XLR8R, by zdefiniować styl, który łączył wpływy UK garage, 2stepu i grime’u. Na zdjęciu, obok nazwy dubstep, pojawiła się wtedy formacja Horsepower Productions.

1999

Pierwsze dubstepowe numery były hybrydą mrocznych odmian UK garage, wydawanymi na b stronie 2stepowych dwunastek jako wersje dub bardziej skocznych kawałków. Oczywiście nikt ich wtedy nie nazywał dubstepem, ale eksperymentowanie z „ciemniejszym” brzmieniem przez takich kolesi, jak El-B, Zed Bias, Oris Jay czy Steve Gurley stworzyło pierwsze fundamenty pod styl, który już czekał na swoje wielkie pięć minut.

2000

Nakładem oficyny Tempa ukazuje się wydawnictwo opatrzone numerem 001 z kawałkiem „When You Hold Me” wyprodukowanym przez Horsepower Productions, późniejszych bohaterów okładki legendarnego wydania XLR8R i jednych z pionierów gatunku. Dwa lata później ukazuje się ich debiutancki album „In Fine Style”, który zarazem pozostaje pierwszym długogrającym wydawnictwem z sekcji „dubstep”.

Croydon, Big Apple rec & shop, południowy Londyn

Miejsce kluczowe dla narodzin i rozwoju gatunku. Stąd pochodzą wszyscy liczący się producenci dubstepu, Benga, Skream, Loefah, Plastician, N-Type, Rinse FM crew. Wszyscy spotykali się u progu ubiegłej dekady w sklepie Big Apple, w którym płyty sprzedawał DJ Hatcha. UK Garage zdychał wówczas zżerany przez komercję i stagnację, obok rodziło się coś nowego. Tam kilkunastoletni wtedy chłopcy Loefah, Benga i Skream kupowali pierwsze winylowe dwunastki i szlifowali styl podpatrując starszych o parę lat kolegów. Nakładem Big Apple ukazał się m.in. klasyczny „Red” Artworka – później jednej trzeciej niezwykle wpływowego projektu Magnetic Man, w skład którego weszli też Benga i Skream. Po upadku, sklep ponownie otwarty został w 2010 roku pod nazwą Mixing w północnej części Surey Street na Croydon.

Forward>>, Velvet Rooms, Plastic People

Forward>> lub FWD>> to kultowa, pionierska impreza promująca dubstep i podobne brzmienia wymyślona przez ludzi z Ammunition Promotions. Najpierw odbywała się w Velvet Rooms na londyńskim Soho, by docelowo przenieść się do klubu Plastic People we wschodniej części miasta. Regularne parties rozpoczęły się w 2001 roku a didżejami od początku związanymi z FWD>> byli Hatcha, Youngsta, Kode9, Zed Bias, Oris Jay, Slaughter Mob i J Da Flex.

Rinse FM

Najsłynniejsza piracka rozgłośnia radiowa w Londynie bez której dubstep nie byłby dziś tym, czym jest. Powstała w 1994 roku a oficjalną licencję na nadawanie uzyskała dopiero przed rokiem. Na falach Rinse pierwszy raz leciały numery takich grime’owych kotów, jak Dizzee Rascall oraz Wiley. Tuż za nimi w rozgłośni pojawili się dubstepowi didżeje Kode9, Plastician (wtedy Ptasticman) a później Skream. Szefem Rinse jest Geeneus, postać wielce zasłużona dla basowej sceny a ostatnio ojciec sukcesu Katy B.

2002

Pojawia się pierwsza wydana oficjalnie produkcja sygnowana przez Kode9, jednego z późniejszych filarów rozwoju dubstepu. Wałek „Fat Larry’s Skank” opatrzony numerem Tempa 007 firmują Benny Ill (z Horsepower Productions) i Kode9 feat. The Culprit. Dziś nosi miano klasyka i przywoływany jest chyba przy każdej okazji podsumowania rozwoju dubstepu.

2003

Wychodzi pierwszy wspólny numer ludzi, którzy w perspektywie zmienili dubstep i wynieśli go na główne sceny wielkich festiwali. Mowa o „The Judgement” Bengi i Skreama wydanego dla Big Apple.

2003

W audycjach granych w Rinse FM, DJ Hatcha zaczyna używać winylowych ’10, czyli inspirowanych sceną reggae ekskluzywnych tłoczeń (dubplate) numerów nagrywanych na swoje potrzeby. Dubstep zyskuje kolejne odniesienia, tym razem do jamajskich korzeni, które następnie, ocierając się wręcz o filozofię, celebrują członkowie Digital Mystikz.

2004

Po wydaniu ’12 dla Big Apple formuje się kolektyw Digital Mystikz. Jego członkowie to Mala i Coki (producenci), Loefah – promotor, autor kultowych DMZ Night i producent oraz MC Sgt Pokes. – Nie jesteśmy częścią celebryckiej kultury – tłumaczył zaciekawionym zjawiskiem dziennikarzom Loefah, przyznając się zarazem do kolejnej inspiracji – sceny jungle ze wskazaniem na brzmienie wytwórni Metalheadz prowadzonej przez Goldiego. – Nie chcemy niczego innego oprócz dużych głośników w ciemnym pokoju. To naprawdę jest proste. Nigdy nie dawałem na ulotki „DMZ Night” nic oprócz tekstu – gdzie odbywa się party, kto tam gra i po ile jest wjazd. Nie używałem nawet słowa „dubstep”. Niemniej DMZ okazali się kolejnymi z filarów sceny kultywując jamajską filozofię dubu, tłocząc dubplate’y i kontemplując na pozbawionych jakichkolwiek ozdobników imprezach moc basu.

2004

Z numerem Tempa 012 ukazuje się „Dubstep Allstars vol. 1” zmiksowana przez Dj’a Hatchę. Pierwsza w historii kompilacja nadająca ramy kształtującemu się gatunkowi. Autorami kolejnych byli: Youngsta, Kode9, Hatcha & Youngsta, N-Type, Appleblim, Chef & Ramadanman.

2004

Kreatywnością nowego brzmienia klubowego Londynu zainteresował się sam Richard D. James szerzej znany jako Aphex Twin. Nakładem swojej oficyny Rephlex wydał dwie kompilacje o mylącej nieco nazwie „Grime” i Grime 2” z udziałem Plasticiana, Mark One’a, Kode9 i Digital Mystikz. Składanki przyczyniły się do spopularyzowania dubstepu w czasie, gdy to brzmieniu grime poświęcano więcej uwagi. Obecność na kompilacji Digital Mystikz spowodowała gwałtowny sukces „DMZ Night”, w oczekiwaniu na które przed klubem potrafiło czekać w kolejce 600 osób. Wkrótce potem dziennik „Independent” skonstatował, że grime i dubstep to dwie nazwy dla tego samego stylu, który znany jest również jako sublow, 8-bar albo eskibeat. Kluczowym dla popularności szybko rozwijającego się gatunku okazał się równoczesny rozwój internetu i rodząca się blogosfera.

2005

Dubstep doczekał się pierwszego antemicznego numeru w swojej krótkiej historii. To niepowtarzalny „Midnight Request Line” Skreama. O dubstepie mówi się coraz częściej, zainteresowane są media, w tym państwowa rozgłośnia radiowa BBC 1. Jej prezenterka Mary Anne Hobbs zaprasza czołowych producentów dubstepu do audycji „Dubstep Warz”, która z dzisiejszej perspektywy okazała się być przełomowa dla popularności stylu, która zaczęła wykraczać daleko poza granice Wielkiej Brytanii.

2006

W ścieżce dźwiękowej filmu sci-fi „Ludzkie dzieci” z udziałem m.in. Clive’a Owena i Julianne Moore wykorzystano numery Digital Mystikz, Pincha i Kode9.

2006

Kolejny wielki wstrząs i przełom w historii dubstepu. Nakładem wytwórni Hyperdub prowadzonej przez Kode9 ukazuje się debiutancki album enigmatycznego producenta o pseudonimie Burial. Płytą zachwyca się świat, w tym także redaktorzy magazynu „The Wire”, którzy obwołują go albumem roku.

2006

Dubstep podbija Amerykę, dzięki fascynacji brytyjskim brzmieniem przez Joe Nice, didżeja z Baltimore. Regularne dubstepowe imprezy zaczynają odbywać się od Nowego Jorku przez San Francisco, Seattle, Montreal, Houston aż po Denver. Podobne cuda dzieją się w Japonii, gdzie miejscowi dubstepowi didżeje zostają lokalnymi celebrytami. Joe Nice przyjeżdża po raz kolejny do UK, tym razem by zagrać na „DMZ Night” zaś na traklistę kolejnej części „Dubstep Allstars” trafiają numery amerykańskich i europejskich producentów: Tes La Rocka, JuJu i Matty G.

2006

Dla Hyperdub wychodzi album „Memories of the Future” duetu Kode9 + Spaceape. To kolejne przekroczenie dotychczas wyznaczonych granic. Smutna, poetycka, melodeklamowana przez Spaceape’a opowieść o postapokaliptycznym świecie na futurystycznych bitach ojca-założyciela wytwórni. Kolejne epickie dzieło. Swój debiutancki album, będący futurystycznym hołdem dla jamajskich korzeni, wydaje także Skream.

2007

Tego nie da się już zatrzymać. Dubstep zostaje bohaterem najbardziej wpływowego festiwalu na świecie – Sonar w Barcelonie. Zainteresowali się nim artyści techno. Numer Shackeltona „Blood On My Hands” zremiksował Ricardo Villalobos, bóg minimal-techno. Jako kolejni zainteresowali się nim niemieccy artyści Ellen Allien, Apparat i Modeselektor. Katalog należącej do Shackeltona wytwórni Scull Disco dystrybuować zaczął berliński sklep Hard Wax związany z wytwórnią Basic Channel należącą m.in. do Moritza von Oswalda, jednego z ojców europejskiego techno.

2007

Kolejny antemiczny numer – „Night” w wydaniu Bengi i Coki’ego z DMZ. Przebój roku grany nie tylko przez dubstepowych didżejów, remiksowany na niezliczoną modłę, między innymi przez stojących wówczas u progu popularności Buraka Som Sistema. Gilles Peterson jest nim zachwycony.

2007

Burial wydaje „Untrue”. Muzyczny świat wstrzymuje oddech, o tej płycie mówią wszyscy. Nieważne, czy jesteś rockmanem czy wolisz techno. Każdy, kto nie uważa, że muzyka skończyła się na Jimmym Hendrixie wie, że ten album będzie miał wpływ na współczesną muzykę a skutki tego słyszalne są właściwie do dziś, począwszy od dubstepu a na brzmieniu pop i r’n’b kończąc. Burial posamplował damskie, house’owe wokale, które ponakładał na tempa 2stepu nadając temu mocno indywidualne brzmienie. Plus masa emocji, które niesie i wyzwala ta płyta. Niedoopisania. Po prostu trzeba tego posłuchać, bo świat po Burialu wygląda już inaczej.

2007

Bohaterami i autorami miksu 37 odcinka ekskluzywnej serii „Fabriclive” wydawanej przez londyński klub Fabric, zostają Caspa i Rusko, pierwsza liga kolejnej fali dubstepowych producentów. Tego samego roku, nakładem Sub Soldiers ukazuje się podwójna ’12 „Babylon” Rusko z takimi przebojami, jak „Cockney Thug” i „Jahova”.

2008

Znów Tempa i tym razem Benga. Album „Diary of an Afro Warrior” – basowa futureska na miarę „Timeless” Goldiego.

2008

Kolejny raz daje o sobie znać Mary Anne Hobbs, zapraszając do studia Maida Vale następną serię związanych z dubstepem artystów. Swoją szansę mają Cyrus, Starkey, Oneman, Chef, Silkie, Quest, Joker, Nomad, Kulture i MC Sgt Pokes. Powstaje z tego show „Generation Bass”. Tego roku miejsce ma także pewien historyczny paradoks. Płytę z dubstepowymi wersjami swoich numerów nagrywa Lee „Scratch” Perry, ojciec dubu, na którym wzorowali się pionierscy dubstepowi producenci.

2008

W barwach swojej wytwórni Hotflush, albumem „A Mutual Antipathy” debiutuje Scuba, czyli rezydujący stale w Berlinie Brytyjczyk Paul Rose, ikoniczna postać dla późniejszego rozwoju gatunku w kierunku mutant house’u czy techno. Do głosu dochodzą także kobiety-producentki. Pojawiają się pierwsze numery Subeeny, Vaccine czy Ikoniki. Z dubstepem flirtują także tak eksperymentujący z brzmieniem artyści, jak Zomby. Gatunkiem zainteresowali się także kojarzeni dotąd z drum’n’bass i jungle producenci Chase&Status, którzy umieścili dubstepowe numery na swoim pierwszym albumie „More Than A Lot” dla Ram Records. To, wówczas jeszcze słabo wyczuwalny, ale istotny moment dla wypłynięcia dubstepu na mainstreamowe wody.

2008

Numer „Night” Bengi i Coki’ego stale utrzymuje się w pierwszej piątce tanecznej listy BBC 1 prowadzonej przez Pete’a Tonga.

2009

Nakładem własnej wytwórni 3024 niezwykle ważny dla mariażu techno i dubstepu album „Great Lenghts” wydaje pochodzący z Holandii producent Martyn. W skali wydarzeń tego roku to niewielki, choć ważny moment dla dubstepu, który płynie teraz na ogromnym zainteresowaniu mediów. Didżeje i producenci występują już na całym globie udzielając wywiadów zainteresowanej „nowym” zjawiskiem głównonurtowej prasie. Skream przygotowuje genialny remix dla electro-popowego La Roux. „In For Ther Kill” w wersji dubstep trafia na parkiety dyskotek i ścieżki dźwiękowe telewizyjnych seriali. Basowy remix do numeru „Bulletproof” La Roux robi także weteran Zinc. To kolejny hit lata. Na scenie mocno wyróżnia się młodzieniaszek Joker importując do dubstepu wpływy p-funku. Świetny album „City Limits vol. 1” dla Deep Medi Music nagrywa Silkie, także podpierając się wpływami funku i soulu lat 70.

2010-2011

Dubstep jest rozpędzoną, międzynarodową, wielobarwną fuzją brzmień pędzącą ku sukcesowi. W undergroundzie zainspirował niezwykle ciekawe i rozwijające się muzyczne zjawiska, umownie nazywane postdubstepem i future garage, korzystające z dorobku gatunku, zaś napędzany pomysłami najbardziej kreatywnych producentów zmierza ku mainstreamowi. Projektem, który skierował dubstep ku wielkim scenom i festiwalom jest Magnetic Man, czyli kooperacja Bengi, Skreama i Artworka. Wystarczył jeden, pop-rave’owy singiel „I Need Air”, by zdobyć brytyjskie listy przebojów a potem zdyskontować go wydaniem albumu dla Sony i tournee po całym świecie. W wersji live, na scenie wspiera Magnetic Man, poza sporą liczbą wokalistów, MC Sgt Pokes z Digital Mystikz, hypeman i łącznik ze „starą szkołą” dubstepu. Śladem MM idzie producencki duet Nero, również odnosząc sukcesy na listach przebojów. Benga wsparł producencko Katy B, klub-popową wokalistkę, z powodzeniem promowaną przez Rinse FM właśnie pod kątem zdobycia rynku pop. Swoją część z „dubstepowego tortu” kroją także Chase&Status, którzy, sądząc po brzmieniu kolejnego albumu, mocno zainteresowani są mainstreamem. W tym czasie ukazują się także albumy takich artystów, jak Breakage czy Emalkay, którzy udanie łączą jungle z dubstepem. Doskonałą oldschoolową płytę nagrał Horsepower Productions. Wciąż produkuje Burial, podążając jednak własną ścieżką. Aktywni są didżeje i producenci, którzy pamiętają początki gatunku.

Komentarze

komentarzy

Autor: Marcin Kowalik

Przez kilka lat starałem się podpowiadać to co muzycznie godne polecenia na antenach Polskiego Radia Szczecin, Szczecin.FM i Radia ABC. Stale śledzę rynek biletów na koncerty, słucham z otwartą głową, pasjonuję się nowymi mediami i staram się aby kolekcja kilku tysięcy płyt winylowych nie zakurzyła się.